Het Archief van het Bedrijf D. van Baarsen

Hoofdstuk 2 Van Baarsen Beheer BV

Voetnoot.  Blijkbaar heeft de herinnering aan het roemruchte verleden van het bedrijf een grote invloed op de waarneming van het heden. De belangstelling van de Mebin is een geweldige kans richting verdere consolidatie. Toch wil de directie nog geen afstand doen van de aanvoer en overslag van zand en grint, de basisfunctie van het bedrijf D. van Baarsen.

Voetnoot 1. De Mebin is in 1956 opgericht door de Nederlandse cementfabrikanten ENCI (2/3) en Cemij ((1/3). De Beamix is ook een dochter van Enci/Cemij en staat voor de productie en verkoop van droge metselmortel. De Beamix produceert deze mortel op het terrein van de Beatrix in Eindhoven. De Beamix wordt dus door de Van Baarsen transactie 50 % eigenaar van Maxit. Op 19 maart In 1979 laat de Beamix Maxit Nederland aan de Luchtvaartstraat vallen en gaat het bedrijf als Beamix verder met de eigen productie van droge mortels.

Voetnoot 2. De Mebin heeft inmiddels ook ABO/Betam van Hennis overgenomen en beschikt nu over de betonmortelcentrales op de Luchtvaartstraat (naast het EAKB terrein), de nieuwe ABO centrale aan de Van der Madeweg en de Betam centrale aan de Cruquiusweg.

Voetnoot 3. De Silex (de Nederlandse Vereniging van Grinthandelaren) en de Sabulum (de Nederlandse Vereniging van Groothandelaren in Zand en Grint, voorzitter Droog ) behartigen de belangen van de handel ten opzichte van de vervoerders. (Secretaris van beide verenigingen is de heer J.D. Coninck Liefsting.)

Voetnoot 3a. Feitelijk zit de berekening nog iets ingewikkelder in elkaar: de Silexquote en – korting over de aanvoer van betongrint aan ABO/Betam Luchtvaartstraat komt ten goede aan de Mebin en de Sabulumkorting over aanvoer zand ten behoeve van ABO/Betam Luchtvaartstraat komt ten goede aan de Internationale Bagger-, Scheepvaart- en Handelmaatschappij (Hennis).

Voetnoot 4. Dat geldt trouwens ook voor de portefeuille van Van Anholt. Bij afwezigheid van Van der Valk of Van Anholt moeten Daan of Piet zelf inspringen. Het is er de laatste jaren niet van gekomen binnen de sectoren om hoger kader te ontwikkelen. Van der Valk en Van Anholt vervullen een solo rol.

Voetnoot 5. Piet Kamp, voorheen belast met de leiding van de centrale garage op Halfweg, beheert nu het centrale magazijn, waaronder de voorraad douches. Hij herinnert zich hoe maanden bezig was alle douches uit te uitpakken, uit te proberen en weer in te pakken.

Voetnoot 6. In 1977 is nog besloten het aandelenkapitaal op te hogen van ƒ 200.000 tot ƒ 1.200.000: ƒ 500.000 door storting van de aandeelhouders en ƒ 500.000 door omzetting van schulden aan de aandeelhouders in leningen.

Voetnoot 7. Uit het rapport: het blijkt dat de beide werven, Luchtvaartstraat en Haarlem, nog grotendeels op zichzelf werken. Beide werven zijn sterk verouderd en beide aandeelhouders kunnen zich geen modernisering veroorloven. De werven produceren zelfstandig en zetten hun eigen vervoer in. Interstuc heeft weinig invloed op de kostprijs. Een derde van de omzet loopt via de werf van Bleeker, twee derde loopt via de Luchtvaartstraat. Het laden van de wagens gebeurt amateuristisch. Of wagens passen niet, of de mortelcentrales zijn niet afgestemd op het transport, de route is vaak niet goed. Er is veel enthousiasme, er wordt hard gewerkt, maar van enig systeem is geen sprake. De Gamma op de Cruquius hangt er een beetje bij. Het rapport schetst een ideale situatie met een centrale expeditie en één productielocatie met een verkoopkantoor. Mensen, materialen, werven en transportmiddelen zijn overgedragen aan Interstuc. Nu is alles nog geleend en elke toekenning van een beroep op de faciliteiten van de beide moeders wordt als een gunst afgeschilderd.

Voetnoot 8. De aanhef luidt: “Zoals U bekend, bestaat elke onderneming uit de componenten Kapitaal en Arbeid. Beide componenten kunnen niet buiten elkaar en zijn derhalve volkomen gelijkwaardig.” In het vervolg spreekt de brief van ….”U kennende, hebben wij de overtuiging dat U er niet gemakkelijk aan voorbijgaat om ook aan onze toekomst te denken, maar desondanks menen wij dat het component Arbeid niet gelijkwaardig behandeld is.

Voetnoot 9. Maar er zit nog een kink in de kabel aan te komen. De accountants wijzen de aandeelhouders er op dat de Fusiegedragsregels niet in acht zijn genomen. En de vakorganisaties moeten onverwijld in kennis worden gesteld. Om ze niet te veel voor het hoofd te stoten wordt de aandelentransactie geformuleerd als een intentie in plaats van als een ‘fait accompli’. Het loopt allemaal goed af. De overdracht vindt plaats op 15 augustus 1978. Acte van Overdracht, 15 augustus 1978, K.W. Roede notaris, Velsen-Zuid. Verder heeft deze muis nog een staart. Magrijn komt in verzet. Hij gelooft niet in de consequenties van de aandelentransactie: de inpassing van Interstuc in de de Bleeker organisatie, het vertrek uit de Luchtvaartstraat, het inperken van de markt tot het rayon Haarlem en het in stand houden van concurrent EAKB. Hij dient zijn ontslag in bij de Fa. Bleeker.

Voetnoot 10. Er zijn eind 1978 in Nederland 600 (!) verkooppunten van keukens met een gemiddelde omzet van ƒ 417.000 per vestiging.

Voetnoot 11. In het rapport van KKC bij het uitbrengen van de Jaarrekening 1978, d.d. 20 juni 1979, schrijven de accountants: “De omvang van de voorraadverschillen bij Van Baarsen Bouwmarkten BV ad ruim 4% van de omzet komt ons te hoog voor. Dit voorraadverschil kan in de gevolgde techniek van administratie alleen worden geconstateerd in de vorm van in guldens gemeten verschil in waarde tussen de administratieve voorraad en de werkelijke voorraad. De oorzaken van dergelijke verschillen kunnen velerlei zijn, zonder dat kan worden aangegeven hoe groot ieder van die oorzaken is. Te denken valt aan: diefstal, onjuiste registratie van de verkoop; onjuiste prijsvermelding op de goederen; niet gemelde of niet ontdekte verschillen bij ontvangst van de goederen van leveranciers; onjuiste berekening van de totale verkoopwaarde van ontvangen zendingen; onjuiste vermelding van hoeveelheden en prijzen bij prijswijzigingen; telfouten bij inventarisaties e.d.

Voetnoot 12. De time-charterovereenkomst van de BEM met de Rederij Van Baarsen BV is per 1 januari 1977 beëindigd. Het resultaat van de Rederij werd in 1977 hierdoor negatief beïnvloed. Het verlies was in dat jaar al ƒ 37.000.

Voetnoot 13. Er zit nog een adder onder het gras. Van Baarsen ging er van uit dat het woonhuis van Jan van Baarsen Nzn. als dienstwoning tevens met de beëindiging van het huurcontract van het terrein Halfweg aan Dato Beheer zou worden ontruimd, maar daar voelt Jan niets voor. Hij wenst niet mee te verhuizen met de uitoefening van het bedrijf Dato Betonindustrie naar Kampen en eist van zijn werkgever een vervangende woning in Halfweg of Zwanenburg. Zijn werkgever wil hem ontslaan. Maar Jan wordt ziek. Daan Nzn. stelt in het vooruitzicht dat als hij het terrein kan kopen, hij dan bereid is Jan in dienst te nemen. Op 29 januari 1982 komen Daan Nzn., zijn broer Jan en Van Baarsen Beheer BV overeen dat de woning wordt verhuurd aan Daan Nzn., d.w.z. aan zijn Van Baarsen Concern BV, die de woning op zijn beurt verhuurt aan Jan. Dat alles tegen een normale huurprijs met een opzegtermijn van 3 maanden. Daan Nzn. krijgt ƒ 150.000 van Dato Betonindustrie, ter compensatie van het overnemen van het dienstverband van zijn broer.

Voetnoot 14. Het belang van de BABAS in de Elbavem die vertegenwoordigd is in verschillende betonmortelcentrales is ook nog extra interessant voor de Mebin.

Voetnoot 15. Later, in 1983, blijkt dat Daan Nzn. met twee BV’s actief is in scheidingswanden, spouwbladen, stabiliteitswanden en prefab vloeren: Daan van Baarsen Verkoop BV en Daan van Baarsen Montage BV

Voetnoot 16. Na zijn indiensttreding bij de Mebin in 1977, gaat Theo in 1978 werken voor de concernorganisatie van de Mebin, de ENCI/Cemij. Hij coördineert dan de Mebin centrales in Amsterdam. Hij doet een voorstel aan het hoofdkantoor in Maastricht voor de productie van droge metselmortels en gaat aan de slag voor de ENCI/Cemij dochter Beamix. Hij coördineert de productie in Eindhoven, Amsterdam en later Rotterdam. De verkoop van dit product loopt via de groothandel. Van de totale productie (90.000 ton) verkoopt Theo 60% via Van Baarsen. Op 19 maart 1979 laat Beamix de Maxit klappen en gaat Beamix voor 100% Beamix weer verder.

Voetnoot 17. In maart 1982 onderhandelen Daan en Piet met de oude en jonge Bas Bastiaanse over de overname van de BABAS aandelen. Frans Lindeman berekent een prijs van ƒ 1.7 mln. De deal wordt afgemaakt op ƒ 1.3 mln.

Voetnoot 18. Als gevolg van de verkoop van het terrein Halfweg wordt de huur opgezegd van de dienstwoning Haarlemmerstraatweg 85. Piet Kamp betrok de woning al sinds 1972 in toen Piet van Baarsen verhuisde naar Vijfhuizen. Piet Kamp wordt behuizing aangeboden in de woonark “Nijmegen”, gelegen aan de Cruquiusdijk te Vijfhuizen. Ook de huur van de dienstwoning bewoond door Jan van Baarsen Nzn. wordt, na enig aandringen, door Daan Nzn. opgezegd.

Voetnoot 19. De BABAS nam deel in de ELBAVEM en na de overdracht van de aandelen BABAS blijft Daan nog wel enige tijd commissaris van de ELBAVEM. De ELBAVEM neemt deel in betonmortelbedrijven in Groningen, Werkendam, Zaanstad, Schagen, Assen, Wildervank, Oude Pekela, Leeuwarden en Harlingen. Daan blijft ook aan als commissaris van de Betonmortel Centrale Werkendam. Maar in maart 1983 worden de statuten van de ELBAVEM zodanig gewijzigd dat BABAS (25% aandelenkapitaal ELBAVEM) één directeur en één commissaris mag benoemen en Van Nieuwpoort Betonmortel BV (50% aandelenkapitaal ELBAVEM) twee directeuren en één commissaris mag benoemen. In de AvA ELBAVEM van 5 december 1983 legt Daan zijn commissaris functies neer. Piet neemt ze dan van hem over.

Voetnoot 20. Eind ook aan de diversificatie in de laatste jaren: een recreatiepark, een huis- en tuincentrum, een Doe-Het-Zelf winkel, invalidenkeukens, douches, deuren en allerlei interieurartikelen. Traditioneel vertoonde de bedrijfsleiding onvoldoende affiniteit hiermee. Van een forse opschaling kwam het nooit. Daar leed ook de innovatie in de andere bedrijfsonderdelen onder, het isolatiewerk in de bouw, het Interstuc initiatief en de vloeivloeren. Men probeerde met beperkte middelen een nieuw segment in de markt aan te snijden. Want het geld zat vast in onroerend goed! Eindelijk een ruime werf met een kantoor met expansiemogelijkheden en een moderne betoncentrale! Achteraf kun je zoiets een “Kodak Momentje” noemen: je succes wordt je ondergang. Het werf-denken had eind jaren ’60 de overhand gekregen boven de negotie.

Voetnoot 21. Traditiegetrouw is Piet ook de voorzitter van de AvA Van Baarsen Beheer BV. Hij houdt nu ook zelf de notulen bij en typt deze uit. Hij is nu ook commissaris van de ELBAVEM en bij de betonmortelcentrale in Zaanstad, de Zaanse. In 1983 wordt hij daar voorzitter van de RvC.

Voetnoot 22. In 1978 had de BABAS een gedeelte van het uitstaande aandelenkapitaal omgezet in een rentedragende vordering op de vennootschap. Op de lening werd in principe jaarlijks ⅔ van de winst (na aftrek van vennootschapsbelasting) afgelost. Op deze wijze kwam de vermogensaanwas van de BV ten goede van de aandeelhouders. Zie Overeenkomst, Elekan, den Hartog & Arts, 29 maart 1978.

Voetnoot 23. Hans was directeur bij Interstuc BV en heeft die titel meegenomen toen hij in dienst trad bij Van Baarsen. Hoewel de aandeelhouders het daar niet mee eens waren, kon de situatie niet meer teruggedraaid worden.

Voetnoot 24. “Sinds de vorige Bouwbeurs in Amsterdam heeft de omzet in scheidingswanden een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt. Als gevolg van het vochtregulerend vermogen, de langdurige uitstekende ervaring bij toepassing in de z.g. natte cellen, de schone montage doordat alle leidingen reeds in de wand zijn opgenomen, het behangklaar uiterlijk en de zeer concurrerende prijsstelling, worden mede door het ontbreken van onderhoudskosten, onze scheidingswanden meer door architecten en opdrachtgevers bindend voorgeschreven. (……) Door naast de scheidingswanden gebruik te maken van onze spouwbladen en stabiliteitswanden wordt het mogelijk de bouwproductiviteit nog meer op te voeren. Een verdere ontwikkeling is de bouw met de prefabvloeren. Met deze vier componenten, spouwblad, scheidingswand, stabiliteitswand en verdiepingsvloerelementen, maakt u optimaal gebruik van ons tijdsbesparende montagesysteem. De kracht van onze aanpak ligt in de verhoging van de bouwsnelheid. (….) Wij werken aan de mogelijkheid door inschakeling van de computer de werkvoorbereiding te automatiseren, waardoor werkvoorbereiding/tekenwerk sneller en beter kan plaats vinden.

Voetnoot 25. Aanvankelijk had Henk Willems de leiding van de winkel in Noord samen met H. Kuiper. Na hun vertrek hield Ben Brakel van Gamma West toezicht, maar wel op afstand. Daarboven stond dan weer Magrijn.

Voetnoot 26. W.A.K. Sr. leent dit bedrag aan Daan Wzn. Daan Wzn. moet hier wel jaarlijks rente over betalen, anders lijkt de lening van de zaak op een winstuitkering. W.A.K. Sr. kan jaarlijks een beperkt bedrag belastingvrij kwijtschelden in de vorm van een schenking aan Daan Wzn. Maar voor alle zekerheid wordt Daan Wzn. voor zijn erfdeel onterfd. Een legaat wordt opgesteld ten gunste van Daan Wzn. inhoudende dat zijn schuld op de sterfdatum van W.A.K. Sr. hem wordt kwijtgescholden. Een tweede legaat wordt opgesteld ten gunste van Daan Wzn. inhoudende het vruchtgebruik van het verschil tussen zijn erfdeel en de hiervoor bedoelde vordering. De kinderen van Daan Wzn. krijgen bij vererving het blote eigendom van 1/9 deel van de erfenis.

Voetnoot 27. Gelukkig maar, want op 27 augustus opent de Praxis aan de Cruquius een geheel nieuwe winkel. Een echte concurrent, ook voor de Gamma van Bleeker.

Voetnoot 28. Piet maakte volle weken. Hij werkt zelf de notulen uit van de vergaderingen die hij voorzit. Eind 1984 maakt hij zelfs verslagen van de Directiebesprekingen met Daan en Hans Magrijn. Punten en komma’s worden belangrijk. Ook houdt hij aanvankelijk zelf de overzichten bij van de veranderingen in de beleggingsportefeuille. (Later wordt dat overzicht maandelijks door de bank verzorgd.) Hij treedt ook op als de administrateur van zijn vader. Hij beheert zijn testament, de huur/koop van zijn de woning, de schenkingen aan zijn kinderen en de lening aan zijn zoon Daan.

Voetnoot 29. Goedhart Bouwmarkt maakt deel uit van Goedhart Holding BV. Dit is de houdstermaatschappij van Goedhart Bouwmaterialen, Goedhart Keukens en Goedhart Bouwmarkt. Goedhart Bouwmaterialen bestaat al meer dan 70 jaar en staat op dit moment onder leiding van Ton Goedhart, lid van de derde generatie familie Goedhart.

Voetnoot 30. Veldschuur was in bezit van Ab van ‘t Veld en Henk Schuurmans. De twee mannen zijn later uit elkaar gegaan. Schuurmans trekt zich terug in Utrecht en Van ‘t Veld behoudt de EAKB. Maar Van ’t Veld kan het niet bolwerken; het bedrijf gaat ter ziele.

Voetnoot 31.Er was al in een eerder stadium een geschil ontstaan tussen Van Baarsen en Bastiaanse over de Silexkorting. De Silexkorting is een handelaarskorting. Met de verkoop van de aandelen BABAS aan de familie Bastiaanse, had Bastiaanse aangenomen dat daarmee ook de Silexkorting van Van Baarsen over de leveranties in Amsterdam aan hem zou toekomen. Maar de Amsterdam leveringen vielen altijd onder het regime van het NCVK. Toen Van Baarsen in 1982 de NCVK aandelen verkocht aan de Mebin, verkreeg de Mebin daarmee het recht op de Silexkorting voor wat betreft de leveringen in Amsterdam. Zo had de Mebin het recht op de Silexkorting van grint levering aan de Asfalt Centrale Amsterdam (ACA) Bitumenweg, Duivendrecht gekregen. Maar het geval wil, dat de BABAS altijd al de ACA beleverde, overigens in nauw overleg met het NCVK. En is dat ook na 1982 blijven doen. Volgens Bastiaanse heeft de BABAS recht op de met die levering verbonden Silex korting. Maar de Silex houdt de uitkering aan de BABAS in. En de Mebin legt bij Van Baarsen een claim neer wegens gederfde Silex korting over het Amsterdamse deel van leveringen. Bastiaanse dreigt de zaak aan de orde te stellen in de Algemene Ledenvergadering van de Silex. Piet als voorzitter van de Silex is er veel aan gelegen het getouwtrek binnenskamers tot een oplossing te brengen. Hij en Daan zijn nog uitgenodigd voor een diner met de familie Bastiaanse ter gelegenheid van het 25-jarig dienstverband van jonge Bas, maar de verhoudingen zijn zo verslechterd dat ze van de uitnodiging afzien. W.A.K. Sr. nodigt de oude Bas nog uit voor een overleg op het kantoor van KKC, maar de oude Bas legt de uitnodiging naast zich neer. Uiteindelijk lukt het Frans Lindeman van KKC om partijen bij elkaar te brengen. Zij stemmen in met een bindende arbitrage door J. van der Peijl en G.J. Nieuwpoort. Maar Bastiaanse verklaart zich niet akkoord met de uitspraak! Dus houdt de Mebin vast aan de vordering op Van Baarsen. Mebin eist 100% van de 50% van de tonnenkorting vanaf 1/1/82, Van Baarsen stelt dat het gaat over 50% van 1/3e van de tonnen over 1983, 50% van 2/3e van de tonnen over 1984 en 50% van het gehele tonnage voor 1985. Ondertussen loopt de vordering van de Mebin op Van Baarsen inzake 50% van de Silexkorting op de BABAS leveringen in Amsterdam op. Blijkbaar gaat de Silex toch overstag en keert de korting uit aan de BABAS. Bastiaanse weigert mee te werken aan overdracht van de Silexkorting aan de Mebin. Reden hiervoor ligt in het feit dat de BABAS rekende op leveranties aan de BBM in Halfweg nadat de BBM aan de Mebin was verkocht. Maar de Mebin voelt zich daartoe niet geroepen. In 1986 wordt besloten schoon schip te maken. Van Baarsen biedt Bastiaanse ƒ25.000 ter compensatie van de derving van de leveranties aan Halfweg. Bastiaanse gaat daar niet op in en wacht op een reactie van de Mebin op het verzoek van BABAS om binnen het NCVK mee te werken aan het verlenen van leveringsrechten in Amsterdam ter compensatie van Halfweg! Maar het NCVK heeft het helemaal met de BABAS gehad. Nieuwe berekeningen laten zien dat de BABAS in Halfweg zelfs in “over-levering” verkeert. De BBM in Halfweg levert beton aan Amsterdam en Amsterdam is het rayon van het NCVK. Het NCVK wil de regeling met de BABAS niet meer voortzetten. Dus de Mebin acht zich ontslagen van de verplichting om zich voor het BABAS belang in Amsterdam nog dik te maken. Maar de Mebin eist nu wel een afkoopsom van Van Baarsen van ca. ƒ 80.000 ter vergoeding van 50% Silexkorting over de jaren 1982-1986 inzake de BABAS leveringen in Amsterdam.

Voetnoot 32. Een restant van een vordering op C.D. van Heesch ter grootte van ƒ 25.000 is niet meer inbaar.

Voetnoot 33. City Catering exploiteerde daarvoor het gebouw Caritas aan de Buiksloterweg.

Voetnoot 34. Kooi voor Goedhart: bij de vaststelling van de winst 1-1-1989 t/m 13-10-1989 moet de afschrijving van het onroerend worden afgetrokken. Wattèl voor Van Baarsen: als je de afschrijving over die periode mee laat wegen, moet je de op de overdrachtsdatum overeengekomen waarde van het onroerend goed aanpassen.